اشعه ماورای بنفش چیست؟ (Ultraviolet radiation)

تعمیر لوازم خانگی home appliances repair
اشعه ماورای بنفش

اشعه ماورای بنفش چیست؟

اشعه ماورای بنفش در طیف الکترومغناطیس بین نور مرئی و امواج یونیزان قرار دارد و طول موج این اشعه بین 100 تا 400 نانومتر است و دارای 3 باند A,B,C می باشد.

طیف اشعه

انواع اشعه ماورای بنفش :

• اشعه ماورای بنفش با طول موج بلند یا ماورای بنفش A :

UV-A (315 – 400 NM ) – این اشعه بین طول موجهای 400 و 315 نانومتر قرار دارد. نسبت این اشعه در نور آفتاب، لامپ فلورسنت و لامپهای الکتریکی معمولی زیاد است.

 

• اشعه ماورای بنفش با طول موج متوسط یا ماورای بنفش B :

UV-B (280 – 315 NM ) – این اشعه بین طول موجهای 315 و 280 نانومتر است. این اشعه در نور لامپ بخار جیوه و قوس های الکتریکی با الکترودهای فلزی وجود دارد.

 

• اشعه ماورای بنفش با طول موج کوتاه یا ماورای بنفش C :

UV-C (100 – 280 NM ) – این اشعه بین طول موجهای 280 و 100 نانومتر است و در لامپهای میکروب کش وجود دارد.

هنگام عبور نور خورشید از اتمسفر، تمام UV-C و تقریباً 90 درصد  UV-B توسط لایه ازن جذب می شود.

UV-A کمتر توسط اتمسفر جذب می شود. بنابراین اشعه ماورای بنفش که به سطح زمین می رسد اکثراً از UV-A همراه کمی UV-B تشکیل شده است.

مشاغل در معرض اشعه ماورای بنفش:

• مشاغل در معرض نور طبیعی خورشید:

کشاورزان- باغبانان- ماهیگیران- کارگران راه آهن- پلیس-پرسنل نظامی-کارگران ساختمان سازی و ….

• جوشکاری (/(arc weldingبرش با شعله(torch cutting):

جوشکاران- کارگران خط لوله- برشکاران لوله و…

• اشعه ماورای بنفش میکروب کش:

پزشکان- پرستاران-دندانپزشکان-تکنسین های آزمایشگاه و…

• پروسه های خشک کردن :

چاپگران- نقاشان- لیتوگرافان  و…

پیشگیری از اثرات زیان بار اشعه ماورای بنفش:

1- الزام جوشکاران به استفاده از عینک های محافظ برای حفاظت از چشم ها

2- آموزش کارگران outdoor  درخصوص استفاده از لباسهای محافظ مانند کلاه

3- معاینه دوره ای از جهت وجود ضایعات پیش بدخیم و بدخیم در افراد با تماس بیش از حد و دارای بیماریهای زمینه ای

منابع مولد طبیعی اشعه ماورای بنفش :

• خورشید به عنوان منبع طبیعی تابش کننده پرتوهای فرابنفش در میزان پرتوهای نوری دریافتی نقش اصلی را دارد.

• شدت پرتو فرابنفش با ارتفاع افزایش می یابد.

• انعکاس از برف و شن باعث افزایش شدت پرتو می شود.

• بین ساعات 10 صبح تا 2 بعد از ظهر مقدار اشعه فرابنفش شدیدتر است.

منابع مولد مصنوعی اشعه ماورای بنفش :

• لامپهای فلورسنت : در صورتی که لایه بیرونی لامپهای بخار جیوه که از جنس بور و سیلیکات است صدمه دیده باشد می تواند تا فاصله حدود 10 متری تحریک های چشمی و همچنین سوختگی پوست ایجاد نماید.

• لامپهای بخار جیوه

• لامپهای میکروب کش ( در بیمارستان ها، برخی صنایع)

• لامپهای مخصوص برای درمان پوستی و یرقان

• Sun bed

• فرآیندهای خیلی داغ ( جوشکاری)

کاربرد اشعه فرابنفش :

• ضد عفونی کردن آب و فاضلاب

• گند زدایی سطوح

• گند زدایی هوا

• ضدعفونی مواد غذایی

• درمان بیماری پوستی و یرقان در اطفال

• در اسکنرها(تشخیص اسکناس)

اثرات زيست شناختی اشعه ماورای بنفش :

1- قرمزی پوست:

موثرترين طول موج در ايجاد اين عارضه، طول موج 296 نانومتر است و علت ايجاد قرمزي- گشاد شدن مويرگهاي لايه درم در نتيجه ازاد شدن مواد همانند هيستامين در اپيدرم است.

2-تيرگی پوست:

معمولا پس از قرمزي، تيرگي پوست ايجاد مي شود اما تيرگي، بيشتر بوسيله پرتو وي با طول موج 300 تا 360 نانومتر ايجاد مي گردد.

3-سرطان پوست:

در برابر تابش سيستم آفتاب قرار داشته اند در مشاغلي مانند كشاورزان- ماهيگيران- قايق رانان وغيره………..

4-التهاب قرنيه:

بيشترين فعاليت در ايجاد اين عوارض در دامنه طول موج 288 نانومتر است.

5- پير شدن پوست:

در اين مورد زنان به ويژه در بيمارستانها  (بخش سترون سازي) شايع است كه دراين حالت پوست خاصيت ارتجاعي خود را از دست مي دهد.

كاربرد های پرتو فرابنفش :

تهيه ويتامين،سترون كردن لوازم بهداشتي- درمان بيماريهاي پوستي- پزشكي- صنعت چاپ- تكثير- رنگرزي- الكترونيك

اصول حفاظت در برابر اشعه فرابنفش :

ACGIH حداکثرمیزان مواجهه پوست یا چشم برای دوره های بیشتر از 1000 ثانیه را 1 میلی وات برسانتی متر مربع اعلام کرده است .

روشهای مختلفی جهت حفاظت در برابر اشعه فرابنفش اعلام شده شامل:

1. آموزش :

اهداف این برنامه های آموزشی عبارتند از:

• افزایش آگاهی درمورد خطرات پرتو فرابنفش

• تغییر در رفتار

• پیشگیری از اثرات زیان بار پرتو فرابنفش

• کاهش درصد ابتلا و نرخ های مرگ و میر سرطان پوست

2. وسایل حفاظتی :

• چشمها را می توان با عینک محافظت نمود

• بهتر است از عینکهائی استفاده شود که ضمن عبور نور مرئی کافی ، پرتو فرابنقش خورشید در نواحی A را کاملا تضعیف کند

• در مورد پوست، پوشاندن با لباس بهترین روش است

• برای محافظت گردن و صورت، کلاه های دور تا دور لبه دار بسیار مفید می باشند

• کلاه و چشم پوشهای حفاظتی اشعه ماورای بنفش

• پیراهن آستین بلند

• ماسکهای ایمنی جوشکاری

• عینکهای آفتابی

• کرمهای آرایشی وحفاظتی مناسب دربرابر اشعه فرابنفش

3. اقدامات فنی :

• دسترسی به منطقه ای که در آنجا دستگاهی اشعه فرابنفش نشر می کند بایستی محدود به افرادی باشد که به طورمستقیم با استفاده آن سروکار دارند

• علامتهای هشداردهنده مناسب به منظورنشان دادن وجود اشعه ماورای بنفش باید مورداستفاده قرارگیرند

• فاصله از منبع پرتو

• محصور نمودن منبع پرتو

حدود مجاز تماس شغلی با پرتو فرابنفش :

برای ناحيه طيفی فرابنفش نزديك ( nm 380 – 315 ) چگالی كل شار تابشی ( تابندگی كل) كه بر چشم بدون حفاظ می تابد ، برای مدت زمان بيش از 3 10 ثانيه ( حدود 16 دقيقه ) نبايد ازmw / cm2 1 تجاوز كند و همچنين برای پرتوگيری كمتر از 3 10 ثانيه ميزان دز جذب شده نبايد از 1 j / cm2 بيشتر شود .

پيشگيری و تدابير حفاظتی در مورد پرتوهای فرابنفش و مادون قرمز :

در صورتي كه شدت پرتو UV و IR اندازه گيری شده در كارگاه پايين تر از حد مجاز باشد. پايين بودن از حد استاندارد به معنای بی خطر بودن موضوع نيست ، بلكه می تواند در دراز مدت اثرات سوء خود را بر جای بگذارد .

 

برای جلوگيری از اثرات مزمن اشعه UV و IR بايد به موارد زير توجه كرد :

1- به كارگران در زمينه استفاده صحيح از وسايل حفاظت فردی مناسب مانند عينك ايمنی ، شيلد صورت ، دستكش بلند چرمی ، و حفاظ صورت و خطرات عدم استفاده از آنها آموزش داده شود .

2- مهمترين فاكتور در انتخاب وسايل حفاظتی صورت و چشم در برابر اشعه زيان آور ، تعيين نوع اشعه ، شدت آن و انتخاب لنزهای مناسب با موارد ياد شده می باشد. درجه كدورت عينك ايمنی بايد به گونه ای باشد كه فيلترها تشعشعات مضر را متوقف كرده و اجازه عبور مقدار كافی اشعه قابل رؤيت را بدهد . (ضمن آن كارگر بتواند ناحيه كار را به راحتی ببيند)

3- با كم كردن زمان مواجهه كارگر تا حد زيادی از اثرات نامطلوب اين پرتو می توان جلوگيری بعمل آورد . همچنين يكی از راههای جلوگيری از اثرات پرتو مادون قرمز ، استفاده از عينكهای ايمنی مخصوصی است كه شيشه آنها قادر به جذب اشعه مادون قرمز می باشد.

4- روشنايی محل كار، وضع قرار گرفتن كارگر نسبت به محل ذوب جوشكاری و حساسيت افراد نسبت به تشعشعات روی انتخاب نوع فيلتر مؤثر می باشد و از آنجايی كه نور كارگاه  بخصوص در هنگام شب كم است توصيه می شود در اين مورد دقت كافی شود .

5- وسايل و ضمايم حفاظت فردی بايد سبك بوده و از مواد مقاوم در برابر حريق ساخته شده و حرارت و الكتريسيته را هدايت نكند . مشكل اين وسايل حفاظتی بايد طوری باشد كه صورت ، گرد ن و گوشها را بخوبی بپوشاند و حفاظت كامل را تأمين كند و توصيه می شود وسايل اين خصوصيات را داشته باشند.

6- توصيه می شود ديوارهای كارگاه و سقف با رنگ جاذب اشعه ماورای بنفش و يا در صورت امكان با رنگ مات يا خاكستری رنگ آميزی شود.

7- اشياء شفاف و درخشنده ( ابزارهای درخشنده ) ممكن است تشعشعات حاصل از قوس الكتريكی را انعكاس دهند ، توصيه می شود اينگونه وسايل از محل كار دور شوند .

8- در جوشكاری ها برای محافظت ساير افراد از خطرهای ناشی از پرتو بايد قسمت مولد پرتو را بوسيله محافظ  ، ديوار متحرك و يا پرده های كلفت از ساير قسمت ها جدا كرد .مي توان از پرده های با جنس پلی- وينيل كلرايد استفاده كرد . رنگ پرده دارای اهميت زيادی است مناسب ترين رنگ ، رنگی است كه در آن از اكسيد زنگ و اكسيد تيتانيم استفاده شود . همچنين از شيشه هم می توان برای محصور سازی استفاده كرد . شيشه استفاده شده بايد طول موج مورد نظر را كه برای سلامتی خطرناك است ، جذب نمايد .

فرم ثبت درخواست

درخواست نصب، سرویس و یا تعمیرات لوازم خانگی خود را به صورت آنلاین ثبت کنید تا کارشناسان ما در سریعترین زمان ممکن جهت هماهنگی با شما تماس حاصل نمایند.

برای پاسخگویی سریعتر لطفا به آنلاین چت پیام دهید

فرم ثبت درخواست تست اشعه

درخواست سرویس ایمن سازی اشعه (تست اشعه) مایکروویو و سولاردم خود را به صورت آنلاین ثبت کنید تا کارشناسان ما در سریعترین زمان ممکن جهت هماهنگی با شما تماس حاصل نمایند.

برای پاسخگویی سریعتر لطفا به آنلاین چت پیام دهید